startpunt cultuur

dsc_1977-e1331387642344

startpunt cultuur

Gisteren bezocht mijn jongste zoon samen met zijn klas (6e leerjaar in B = groep 8 in NL) het Bonnefantenmuseum. Ze werden er rondgeleid door Maria van Manen, een schilderijenfluisteraar die ooit, lang geleden had besloten om zelf niet meer in een schilderij te willen wonen. Na haar ‘ontsnapping’ had ze de Mona Lisa tot een glimlach weten te verleiden en was ze na vele culturele omzwervingen terecht gekomen in het Maastrichtse kunstmuseum.

Daar begeleidt ze nu schoolgaande jeugd bij het kijken naar kunst. Het duurde wel even voordat we konden concluderen dat ze dat met verve doet. Zoonlief had tot het avondmaal nodig om los te komen van zijn, blijkbaar met z’n vrienden gedeelde, niet zo positieve mening over het bezoek aan de kijkfabriek. Tot 8 uur was de teneur ongeveer zo: “het was stom’, “iedereen vond het saai” en “die vrouw dacht zeker dat we nog kleine kinderen waren die haar idiote verhaaltjes nog geloofden”. Toen zijn vriendjes eenmaal naar huis waren en het gezin aan tafel zat, bleek dat er toch ook nog een andere beleving aan het bezoek vast zat. De verhalen over de schilderijen en beelden werden aan één stuk en vol enthousiasme verteld!

Eerder deze week las ik op de website van VIA2018 dat artistiek directeur Guido Wevers verwees naar een citaat van Jean Monnet: “Als ik Europa opnieuw zou mogen vormgeven, zou ik met cultuur beginnen”. De Fransman stond aan de wieg van de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de voorloper van de EEG en EU. De kwestie is of we een ‘tweede’ kans krijgen om Europa opnieuw vorm te geven? Net als bij het opvoeden van kinderen is dat een lastige vraag. Gedane zaken nemen immers geen keer en het is niet vanzelfsprekend om bestaande structuren te veranderen en (Euregionale) grenzen open te breken. Tegelijkertijd leert de geschiedenis ons dat herinneringen vervagen en gebeurtenissen soms zelfs geheel uit het (collectieve) geheugen kunnen verdwijnen. Mijn hoop is dan ook gevestigd op de eenvoudige gedachte dat elke dag een nieuw begin kent en daarmee de mogelijkheid tot ‘herpositionering’ meebrengt.

Persoonlijk ben ik iets te pragmatisch om ‘met de cultuur te willen beginnen’, wat niet wegneemt dat ik geloof dat er een wezenlijke rol voor cultuureducatie is weggelegd. Heel basaal is dit weliswaar verweven in ons onderwijs; (vreemde) talen, geschiedenis, muziek en ‘handarbeid’ maken immers vanaf de start onderdeel uit van het lesaanbod. Een bezoek aan het Bonnefantenmuseum als voorbeeld voor méér cultuur op school, heeft zeker toegevoegde waarde. Hopelijk prikkelt het niet alleen de fantasie, maar biedt het ook een bredere kijk op de wereld, inclusief handreikingen om buiten de eigen kaders te durven denken. Zodat onze kinderen op een goede dag weten dat het mogelijk is om alternatieve paden in te slaan, nieuwe kansen te creëren en, zoals Maria van Manen hun al voorhield, een zelfbewust besluit te nemen om hun leven en leefomgeving naar eigen inzicht vorm te geven.

Tags: